Złożenie oferty bez wymaganego katalogu produktu nie zawsze oznacza automatyczne odrzucenie. Wszystko zależy od tego, jaką funkcję pełni katalog w dokumentacji postępowania oraz co przewidziano w SWZ w zakresie uzupełniania przedmiotowych środków dowodowych. Sprawdź, kiedy możesz jeszcze uzupełnić dokumenty i kiedy Twoja oferta może być uznana za ważną.

Katalog jako dowód na spełnienie kryteriów oceny ofert

W wielu postępowaniach katalog produktu jest wymagany nie po to, by potwierdzić zgodność z SWZ, ale by umożliwić przyznanie dodatkowych punktów – np. za dodatkowe funkcjonalności.

W takiej sytuacji:

• Brak katalogu nie powoduje odrzucenia oferty,

• Ale pozbawia Cię punktów za dane kryterium oceny.

Oznacza to, że Twoja oferta pozostaje w grze – choć z niższą punktacją.

Katalog jako przedmiotowy środek dowodowy

Inaczej wygląda sytuacja, gdy katalog produktu jest traktowany jako przedmiotowy środek dowodowy, czyli dokument potwierdzający, że oferowany produkt spełnia wymagania techniczne określone w SWZ.

Jeśli w dokumentacji przewidziano możliwość uzupełnienia takich środków – Zamawiający ma obowiązek wezwać Cię do dosłania brakującego katalogu (zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp).

To dobra wiadomość – masz jeszcze szansę uzupełnić dokumenty bez konsekwencji dla ważności oferty.

Uwaga: katalog może być dokumentem niepodlegającym uzupełnieniu

Zgodnie z przepisami Pzp, zamawiający może wyłączyć możliwość uzupełnienia przedmiotowych środków dowodowych. Jeśli zrobił to w SWZ – brak katalogu może skutkować odrzuceniem Twojej oferty (na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp).

Dlatego tak ważne jest, byś:

• Dokładnie czytał wymagania SWZ,

• Sprawdzał, czy dany dokument podlega uzupełnieniu,

• A najlepiej – konsultował się z ekspertem, zanim minie termin składania ofert.

Co możesz zrobić?

Zanim podejmiesz pochopne działania:

1. Przeczytaj dokładnie SWZ – szczególnie rozdziały dotyczące wymagań technicznych i kryteriów oceny ofert.

2. Sprawdź, czy katalog został wskazany jako przedmiotowy środek dowodowy.

3. Zobacz, czy Zamawiający przewidział możliwość jego uzupełnienia.

4. Jeśli nie masz pewności – prześlij SWZ do analizy.

Podsumowanie

Nie każda pomyłka w ofercie musi oznaczać jej odrzucenie. W przypadku braku katalogu produktu:

• Oferta nie zostanie odrzucona, jeśli katalog był potrzebny wyłącznie do przyznania punktów,

• Możesz zostać wezwany do uzupełnienia dokumentu, jeśli to przedmiotowy środek dowodowy i SWZ to przewiduje,

• Oferta może zostać odrzucona, jeśli nie można uzupełnić takiego dokumentu.

Najlepsze rozwiązanie? Zaufaj ekspertom – przeanalizujemy SWZ i wskażemy, co możesz zrobić, zanim będzie za późno.

Inspiracją do powstania artykułu były pytania naszych klientów, na które odpowiedzi udzieliła Pani Katarzyna Wójciga — ekspert  ds. zamówień publicznych, praktyk z wieloletnim doświadczeniem zarówno po stronie zamawiającego, jak i wykonawców.

Artykuł Zapomniałeś załączyć katalogu produktu do oferty? Zobacz co możesz zrobić. pochodzi z serwisu PressInfoMed.

W wielu przetargach publicznych po otwarciu ofert okazuje się, że wszystkie propozycje przewyższają kwotę, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Czy w takiej sytuacji postępowanie musi zostać unieważnione? Prawo zamówień publicznych dopuszcza kilka rozwiązań – i nie każde z nich oznacza zakończenie procedury bez wyboru oferty.

Czy zamawiający musi unieważnić postępowanie?

Zgodnie z ustawą Pzp (art. 255 pkt 3), zamawiający może unieważnić postępowanie, jeśli nie ma środków na sfinansowanie zamówienia. Ale to nie jest obowiązek. Gdy oferty są droższe niż zakładany budżet, możliwe są różne scenariusze, w zależności od sytuacji i trybu postępowania.

Jakie możliwości ma zamawiający?

Najczęściej spotykane rozwiązania to:

✅ Zwiększenie budżetu

Jeśli zamawiający ma możliwość pozyskania dodatkowych środków, może podjąć decyzję o zwiększeniu kwoty przeznaczonej na zamówienie i kontynuować postępowanie. To często spotykana praktyka, zwłaszcza gdy różnice w cenach nie są znaczne.

✅ Negocjacje z wykonawcami

W niektórych trybach, np. w trybie podstawowym z możliwością negocjacji, dopuszczalne jest zmodyfikowanie warunków zamówienia – zarówno zakresu, jak i sposobu realizacji – by dostosować je do realnych możliwości finansowych zamawiającego.

✅ Unieważnienie postępowania

Gdy nie ma ani rezerwy finansowej, ani możliwości negocjacji, zamawiający może unieważnić postępowanie na podstawie art. 255 pkt 3 Pzp.

Co z perspektywy wykonawcy?

Dla wykonawcy istotne jest, aby nie zakładać, że przetarg jest stracony tylko dlatego, że cena oferty przekracza budżet zamawiającego. Warto śledzić informacje publikowane w dokumentacji postępowania i reagować na zmiany. Prawo zamówień publicznych daje zamawiającemu pewną elastyczność – i dobrze ją rozumieć.

Podsumowanie

Fakt, że wszystkie oferty przekraczają budżet, nie oznacza automatycznego unieważnienia przetargu. Zamawiający może zwiększyć środki, negocjować warunki albo zakończyć postępowanie – decyzja zależy od konkretnego przypadku.

Chcesz lepiej rozumieć działania zamawiającego? Masz pytania dotyczące przebiegu postępowania?
📌 Skontaktuj się z nami – odpowiadamy językiem wykonawcy

Artykuł Co może zrobić zamawiający, gdy oferty przekraczają budżet? pochodzi z serwisu PressInfoMed.

Kiedy zadać pytanie w postępowaniu przetargowym, aby uzyskać odpowiedź? Co zrobić, jeśli termin przypada na sobotę?

W postępowaniu przetargowym kluczowe jest zadawanie pytań we właściwym czasie. Tylko wtedy zamawiający ma obowiązek odpowiedzieć przed terminem składania ofert. W tym artykule wyjaśniamy, do kiedy można składać pytania w trybie podstawowym i co zrobić, gdy ostatni dzień przypada na sobotę lub inny dzień wolny od pracy.

Do kiedy można zadawać pytania w przetargu?

Zgodnie z art. 284 ust. 2 Prawa zamówień publicznych (PZP), w postępowaniu w trybie podstawowym zamawiający musi odpowiedzieć na pytania dotyczące Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ), jeśli zostaną one zadane nie później niż 4 dni przed terminem składania ofert.

To oznacza, że jeśli termin składania ofert przypada w piątek, ostatni dzień na zadanie pytania to poniedziałek tego samego tygodnia. Wykonawcy powinni więc planować swoje działania z wyprzedzeniem, aby nie stracić szansy na uzyskanie kluczowych informacji.

Co zrobić, jeśli termin przypada na sobotę lub niedzielę?

Często zdarza się, że czwarty dzień przed terminem składania ofert wypada w sobotę. W takiej sytuacji należy zastosować przepisy Kodeksu cywilnego (art. 115). Mówią one, że jeśli termin przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, to przesuwa się on na najbliższy dzień roboczy.

Przykład:

• Termin składania ofert: środa
• 4 dni przed terminem to: sobota
• Ostateczny dzień na zadanie pytania: poniedziałek

Dzięki temu wykonawcy zyskują dodatkowy czas na uzyskanie niezbędnych informacji i dopracowanie swojej oferty.

Dlaczego warto pilnować terminów?

Zadanie pytania po terminie oznacza, że zamawiający nie ma obowiązku udzielić odpowiedzi. Może to skutkować brakiem kluczowych informacji, co wpłynie na przygotowanie oferty i zmniejszy szanse na wygraną w przetargu.

Dlatego warto pamiętać:

1. Zawsze sprawdzaj terminy i zadawaj pytania z wyprzedzeniem.
2. Jeśli termin przypada na sobotę – masz czas do najbliższego dnia roboczego.
3. Nie ryzykuj – lepiej zapytać wcześniej, niż czekać na odpowiedź, która może nie nadejść.

Masz dodatkowe pytania? Skontaktuj się z nami!

Nie wiesz, jak poprawnie zadawać pytania w przetargach? Potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu oferty?

Skontaktuj się z nami – pomożemy Ci uniknąć błędów i zwiększyć Twoje szanse na wygrany przetarg!

Artykuł powstał na podstawie pytań klientów i odpowiedzi Pani Katarzyny Wójciga — eksperta  ds. zamówień publicznych, praktyka z wieloletnim doświadczeniem zarówno po stronie zamawiającego, jak i wykonawców.

Artykuł Jak i kiedy zadawać pytania w przetargu? pochodzi z serwisu PressInfoMed.

Podstawą wprowadzenia tych zmian jest art. 64 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z 26 lutego 2014 r. dotyczącej zamówień publicznych. Nowa ustawa ma szczegółowo określić zasady certyfikacji, procedurę jej uzyskania oraz sposób jej wykorzystania przez wykonawców.

Rodzaje certyfikacji

Wprowadzony system certyfikacji przewiduje dwa typy certyfikatów, które będą dostępne dla wykonawców:

1. Certyfikat niepodlegania wykluczeniu – dokument potwierdzający brak podstaw do wykluczenia z udziału w przetargach publicznych.
2. Certyfikat zdolności wykonawcy – potwierdzenie zdolności wykonawcy do realizacji zamówienia publicznego.

Certyfikat niepodlegania wykluczeniu

Ten typ certyfikacji obejmuje potwierdzenie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu na podstawie przepisów art. 108 ust. 1 pkt 1-5 oraz art. 109 ust. 1 pkt 1-5 i 7-10 ustawy Pzp. Certyfikat będzie również uwzględniał procedurę „self-cleaningu” wykonawcy.

Certyfikat zdolności wykonawcy

Ten rodzaj certyfikatu ma na celu potwierdzenie spełnienia określonych warunków udziału w postępowaniu, zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy Pzp. Dla warunków z art. 112 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Pzp ocena będzie miała charakter zero-jedynkowy („spełnia/nie spełnia”). Natomiast w przypadku zdolności ekonomicznej i finansowej, to wykonawca wskaże, jakie poziom zdolności certyfikat ma potwierdzać.

Skutki prawne certyfikacji

Certyfikat będzie pełnił funkcję dowodową, potwierdzającą brak podstaw do wykluczenia lub zdolność do realizacji zamówienia publicznego. Informacje zawarte w certyfikacie mogą zostać podważone jedynie w sytuacji uzasadnionych wątpliwości podczas konkretnego postępowania. Obowiązek udowodnienia tych wątpliwości spoczywa na stronie kwestionującej.

Certyfikaty będą wydawane na okres od jednego do trzech lat, licząc od daty ich uzyskania.

Proces uzyskania certyfikacji

Certyfikację będą przeprowadzać niezależne jednostki certyfikujące. Po przeanalizowaniu dokumentacji dostarczonej przez wykonawcę, jednostka ta wyda odpowiedni certyfikat potwierdzający brak podstaw do wykluczenia lub zdolność do realizacji zamówienia publicznego.

Termin wejścia w życie

Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od połowy 2025 roku. Niemniej jednak, ze względu na złożoność procesu legislacyjnego, termin ten może ulec przesunięciu.

Charakter dobrowolny

Certyfikacja wykonawców będzie miała charakter dobrowolny. Każdy wykonawca sam zdecyduje, czy chce posługiwać się certyfikatem w danym postępowaniu. Jeżeli jednak zdecyduje się na to rozwiązanie, zamawiający nie będzie mógł żądać dodatkowych dokumentów potwierdzających spełnienie warunków w zakresie objętym certyfikatem. Wyjątkiem będą żądania dotyczące zaległości w opłacaniu podatków, składek czy innych zobowiązań publicznoprawnych.

Korzyści dla stron postępowania

Wprowadzenie systemu certyfikacji może przynieść szereg korzyści zarówno wykonawcom, jak i zamawiającym. Certyfikowani wykonawcy będą mogli szybciej i łatwiej uczestniczyć w postępowaniach przetargowych, unikając konieczności wielokrotnego składania tych samych dokumentów. Z kolei dla zamawiających zmniejszenie liczby dokumentów do weryfikacji oznacza oszczędność czasu oraz ograniczenie ryzyka popełnienia błędów.

Projekt tej ustawy budzi pozytywne oczekiwania, jednak jej efektywność będzie zależeć od praktycznego wdrożenia nowych przepisów. Realna wartość certyfikacji zostanie oceniona dopiero po pewnym czasie od jej wejścia w życie.

Artykuł Co przyniesie 2025 rok w zamówieniach publicznych? Certyfikacja wykonawców pochodzi z serwisu PressInfoMed.

Przepisy ustawy Pzp wskazują, że brak przedłużenia tego terminu powoduje, iż oferta przestaje wiązać wykonawcę z chwilą upływu pierwotnego okresu związania. Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy Pzp oferta takiego wykonawcy podlega odrzuceniu.

Co się dzieje w sytuacji, gdy wykonawca wyrazi zgodę na przedłużenie terminu związania ofertą ale nie o taki okres o jaki wnioskował zamawiający? Na to pytanie odpowiedź znajdziemy w analizowanym poniżej wyroku KIO o sygn. akt KIO 1807/24.

Stan faktyczny

Jedna ze szkół prowadziła postępowanie w trybie podstawowym bez negocjacji na przebudowę technologii kotłowni w szkole. Termin związania ofertą w tym postępowaniu określony został w SWZ na 30 dni, tj. do 03.05.2024 r.

W przedmiotowym postępowaniu zostało złożone 7 ofert. W związku z przedłużającym się procesem badania ofert zamawiający w dniu 29.04.2024 r. wezwał wykonawców do przedłużenia terminu związania ofertą do dnia 28.05.2024 r., wyznaczając termin na odpowiedź do dnia 02.05.2024 r. do godz. 15:30. Do wskazanego pisma zamawiający dołączył formularz na którym można było udzielić odpowiedzi o treści: „Zgodnie z art. 307 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2023 poz. 1605 z późn. zm.), zwanej dalej „p.z.p.”, wykonawca oświadcza, że wyraża zgodę na przedłużenie terminu związania ofertą do dnia ……………..r., zgodnie z wnioskiem zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Przebudowa technologii kotłowni w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Lututowie”.

Wykonawca, który zaoferował najniższą cenę w przedmiotowym postepowaniu skorzystał z załączonego formularza, w puste miejsce wpisał datę 16 maja 2024 r.

Zamawiający w dniu 16.05.2024 r. dokonał oceny ofert i odrzucił ofertę tego wykonawcy z postępowania przetargowego, zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy Pzp: zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli wykonawca nie wyraził pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą. Jako uzasadnienie faktyczne wskazał: „Wykonawca przesłał oświadczenie o przedłużeniu terminu związania z ofertą że wyraża zgodę na przedłużenie terminu związania ofertą do dnia 16 maja 2024 r. który jest niezgodny z terminem o który wnioskował zamawiający. Niewyrażenie pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą odnosi się nie tylko do sytuacji, w której wykonawca zgody takiej nie wyraża, ale również do takiej, w której wykonawca wyraża zgodę na przedłużenie tego terminu, ale na okres krótszy niż określony przez zamawiającego. W związku z powyższym zamawiający odrzuca ofertą nr 2 na postawie art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy Pzp tj. jeżeli wykonawca nie wyraził pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.”

Wykonawca, którego oferta została odrzucona wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej, w którym zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów:

• 226 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 307 ust. 2 i 3 w zw. z art. 16 pkt 3 Pzp poprzez odrzucenie w dniu 16 maja 2024 r. oferty i uznanie, że wykonawca w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego z dnia 29 kwietnia 2024 r. przedłużył termin związania ofertą do dnia 16 maja 2024 r., podczas gdy rzeczywistą intencją wynikającą wprost z oświadczenia Wykonawcy było przedłużenie terminu związania ofertą zgodnie z wnioskiem Zamawiającego, tj. do dnia 28 maja 2024 r., co nie umożliwiało Zamawiającemu odrzucenia oferty Wykonawcy; (tutaj Odwołujący podkreślał, że wyraził zgodę na przedłużenie zgodnie z wnioskiem Zamawiającego a wpisanie daty 16 maja zamiast 28 maja stanowiło oczywistą omyłkę pisarską);
• 226 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 307 ust. 2 i 3 w zw. z art. 252 ust. 2 w zw. z 16 pkt 3 Pzp poprzez odrzucenie w dniu 16 maja 2024 r. oferty ze względu na to, że w odpowiedzi na wniosek Zamawiającego o przedłużenie terminu związania ofertą do dnia 28 maja 2024 r., wykonawca wyraził zgodę na wydłużenie tego terminu do dnia 16 maja 2024 r., a tym samym dokonanie wykładni rozszerzającej przesłanki odrzucenia oferty, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 12 Pzp podczas gdy z treści art. 226 ust. 1 pkt 12 Pzp, który należy intepretować zawężająco, wynika, że przesłanką odrzucenia oferty może być tylko niewyrażenie zgody na wydłużenie terminu związania ofertą, nie zaś wydłużenie tego terminu na okres inny niż wskazał Zamawiający, a ponadto odrzucenie oferty wykonawcy oraz wybór jako najkorzystniejszej oferty innego wykonawcy nastąpiły w dniu 16 maja 2024 r., kiedy termin związania ofertą wykonawcy jeszcze nie upłynął.

Stanowisko Izby

Izba wskazała, iż w tym konkretnym przypadku spór pomiędzy stronami dotyczył oceny rzeczywistej treści oświadczenia woli o przedłużeniu terminu związania ofertą jako stanowiącego przedłużenie, o którym mowa w art. 226 ust. 1 pkt 12 Pzp oraz wykładni przesłanki odrzucenia oferty z art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy Pzp, jako obejmującej nie tylko nie złożenie oświadczenia o przedłużeniu terminu związania ofertą na piśmie, ale również złożenia pisemnego oświadczenia w tym zakresie ale na termin krótszy od wnioskowanego przez zamawiającego a tym samym zgodności odrzucenia oferty.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż Izba  nie dała wiary oświadczeniu odwołującemu co do rzeczywistej treści oświadczenia woli o przedłużeniu terminu związania ofertą jako do 28 maja 2024 r. wobec wskazanej w treści oświadczenia daty przedłużenia do 16 maja 2024 r. Odwołujący nie przedstawił dowodów ani okoliczności pozwalających przyjąć inną treść oświadczenia od literalnej.

W przypadku drugiego z zarzutów, Izba wskazała na treść przepisów:

Art. 226 ust. 1 pkt 12 Ustawy zamawiający odrzuca ofertę jeśli wykonawca nie wyraził pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą;

Art. 252 ust. 2 Ustawy: Jeżeli termin związania ofertą upłynął przed wyborem najkorzystniejszej oferty, zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta otrzymała najwyższą ocenę, do wyrażenia, w wyznaczonym przez zamawiającego terminie, pisemnej zgody na wybór jego oferty;

Art. 307 ust. 2-3 Ustawy: 2. W przypadku gdy wybór najkorzystniejszej oferty nie nastąpi przed upływem terminu związania ofertą określonego w dokumentach zamówienia, zamawiający przed upływem terminu związania ofertą zwraca się jednokrotnie do wykonawców o wyrażenie zgody na przedłużenie tego terminu o wskazywany przez niego okres, nie dłuższy niż 30 dni. 3. Przedłużenie terminu związania ofertą, o którym mowa w ust. 2, wymaga złożenia przez wykonawcę pisemnego oświadczenia o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.

Odnosząc się do nich zauważyła, iż upływ terminu związania ofertą nie stanowi przesłanki odrzucenia oferty ani jej wygaśnięcia, co wynika z przywołanego powyżej art. 307 ustawy Pzp. Potwierdzają to również inne stanowiska sądów, które wskazują, że „upływ terminu związania ofertą nie przesądza o nieskuteczności oferty, a jedynie o braku istnienia po stronie wykonawcy obowiązku zawarcia umowy”. Również Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku XIII Ga 924/14 jednoznacznie potwierdził, iż upływ terminu związania ofertą nie stanowi podstawy do odrzucenia oferty.

Co więcej warto również wskazać, iż ustawodawca przewidział sankcję odrzucenia oferty wyłącznie za niewyrażenie zgody pisemnej na przedłużenie terminu związania ofertą. Wyrażenie zgody w tej formie na inny termin od wskazanego we wniosku o wyrażenie zgody na przedłużenie nie może stać się podstawą odrzucenia oferty.

Mając na uwadze powyżej przywołane przepisy „skoro pomimo upływu terminu związania ofertą zamawiający zobowiązany jest zwrócić się do wykonawcy, którego oferta jest najkorzystniejsza z wnioskiem o wyrażenie zgody na wybór jego oferty to nierówne i nieproporcjonalne jest odrzucenie oferty wykonawcy w terminie związania ofertą, gdy przesłanka odrzucenia z art. 226 ust. 1 pkt 12 Pzp nie nawiązuje do długości terminu, na który wyrażona została zgoda pisemna na przedłużenie terminu związania ofertą.”

Izba wskazuje, że brak jest przepisu wyłączającego dopuszczalność wyrażenia pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą na okres krótszy od wnioskowanego przez zamawiającego w trybie art. 307 ust. 2 Pzp.

„Termin związania ofertą wyznaczany przez zamawiającego (oraz jego przedłużenie) zgodnie z art. 220 Pzp to czas, w którym zamawiający ma pewność, że wykonawca wykona swoje zobowiązanie zawarte w ofercie lub poniesie sankcje (przepadek wadium lub odpowiedzialność odszkodowawcza). Sankcja odrzucenia oferty w przypadku wniosku o wyrażenie zgody na przedłużenie obejmuje wyłącznie brak wyrażenia pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą. Jeśli wykonawca wyrazi zgodę na przedłużenie terminu związania ofertą, zamawiający zobligowany jest dokonać oceny ofert z jej uwzględnieniem. Ustawodawca nie różnicuje obowiązku wezwania do wyrażenia zgody na zawarcie umowy od tego jaka jest przyczyna upływu terminu związania ofertą. Stąd niezależnie od tego, czy termin ten jest tożsamy dla wszystkich wykonawców to mimo jego upływu oferta podlega ocenie.”

Izba zauważyła, iż w przedmiotowej sprawie odrzucenie oferty odwołującego jeszcze w terminie związania ofertą wskazanym w zgodzie na jego przedłużenie narusza nie tylko zasadę proporcjonalności ale i równego traktowania wykonawców, w stosunku do których wobec żadnego nie upłynął termin związania ofertą.

Analiza stanowiska Krajowej Izby Odwoławczej w przywołanym wyżej wyroku jednoznacznie wskazuje, iż przesłanka odrzucenia oferty opisana w art. 226 ust. 1 pkt 12 Pzp odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której wykonawca nie wyraża pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą, a nie do sytuacji, w której zgoda ta dotyczy innego terminu niż wskazany przez zamawiającego. Odrzucenie oferty wykonawcy, który wyraził zgodę na przedłużenie terminu związania ofertą, nawet jeśli wskazał krótszy okres, może być uznane za naruszenie zasad proporcjonalności i równości, szczególnie w sytuacji, gdy termin wskazany przez wykonawcę jeszcze nie upłynął w momencie odrzucenia jego oferty. Ustawodawca nie przewidział możliwości różnicowania ofert na podstawie długości terminu, na który wykonawca zgadza się przedłużyć związanie ofertą, o ile zgoda ta została wyrażona w formie pisemnej i obejmuje okres, w którym zamawiający dokonuje oceny ofert.

Warto podkreślić, że celem przepisów regulujących przedłużenie terminu związania ofertą jest zapewnienie ciągłości i skuteczności postępowania, a nie stwarzanie dodatkowych barier proceduralnych, które mogą prowadzić do eliminacji ofert niezgodnie z intencją ustawodawcy. Zamawiający powinni zatem unikać zbyt formalnego podejścia, które może naruszać prawa wykonawców oraz wpływać na ograniczenie konkurencji w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Artykuł Co Kio mówi na temat – przedłużenia terminu związania ofertą pochodzi z serwisu PressInfoMed.

Stan faktyczny

Jedna z gmin prowadziła postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę sprzętu komputerowego, oprogramowania oraz szkolenia w ramach programu „Cyfrowa Gmina”. Zamawiający dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej w przedmiotowym postępowaniu. Wykonawcę, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza poinformował o terminie i miejscu podpisania umowy (03.01.; Urząd Gminy), z zastrzeżeniem, iż jeśli wykonawca wyraża chęć podpisania umowy elektronicznie prosi o taką informację zwrotną. Wykonawca zdecydowała się na podpisanie umowy drogą elektroniczną.

02.01. – Zamawiający przekazał podpisaną umowę wykonawcy,

04.01 – Wykonawca otrzymał informację od zamawiającego, aby podpisaną umowę wysłać na adres mailowy, gdyż ePUAP Gminy nie działał,

W międzyczasie prowadzona była korespondencja mailowa w sprawie przedmiotu zamówienia. Wykonawca w związku z niedostępnością zaoferowane sprzętu poprosił zamawiającego – w przypadku podpisania umowy – o zgodę na zamianę sprzętu, spełniającego wszystkie wymagania SWZ.

09.01 – wykonawca otrzymał zgodę mailową od zamawiającego na dostarczenie zaoferowanego sprzętu.

10.01 – wykonawca podpisał elektronicznie umowę.

12.01. – Zamawiający unieważnił postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego powołując się na art. 255 ust. 3 ustawy Pzp. jako uzasadnienie faktyczne wskazał: „W dniu 27 grudnia 2022 r. Zamawiający rozstrzygnął postępowanie dla cz. 1 i cz. 2 oraz wyznaczył termin podpisania umowy. We wskazanym terminie wybrany Wykonawca nie podpisał umowy dla cz. 1. W związku z powyższym, iż oferta kolejnego wykonawcy dla cz. 1 przewyższa kwotę przeznaczoną na sfinansowanie tej części zamówienia, na podstawie art. 263 oraz 255 ust. 3 z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 255 ust. 3 z późn. zm.) Zamawiający unieważnia postępowanie dla cz. 1, o udzielenie zamówienia, gdyż cena lub koszt najkorzystniejszej oferty, lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia”.

Wykonawca wniósł odwołanie, w którym zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

„a) art. 7 ust. 1 – poprzez naruszenie zasady równego traktowania oferentów i zachowania uczciwej konkurencji,

1. b) art. 7 ust. 3 – poprzez potencjalne nieudzielenie zamówienia wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy prawo zamówień publicznych,
2. c) art. 93 ust. 1 – poprzez unieważnienie postępowania pomimo braku występowania przesłanki do jego unieważnienia odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu: dokonania unieważnienia postępowania, podpisania umowy z wykonawcą, zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.”

Stanowisko Izby

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy odwołujący uchylał się od podpisania umowy, a więc czy została spełniona przesłanka z artykułu 263 ustawy Pzp.

„W ocenie Izby nie można uznać, aby odwołujący uchylał się od podpisania umowy. Bezsporny pomiędzy stronami jest fakt, że zamawiający wezwał odwołującego do podpisania umowy w dniu 29 grudnia 2022 r. Bezsporny jest także fakt, że pomiędzy 3 a 9 stycznia 2023 r. strony wielokrotnie kontaktowały się ze sobą (z wyłączeniem 6-8 stycznia z uwagi na okres świąteczny). Przedmiotem kontaktu były ustalenia dotyczące zobowiązania będącego przedmiotem umowy. Z przedstawionego przez zamawiającego jako dowód wykazu połączeń telefonicznych wynika, że kontakt był obustronny, tzn. zamawiający kontaktował się telefonicznie z odwołującym, jak również odwołujący kontaktował się z zamawiającym. Powyższe oznacza, że obie strony utrzymywały kontakt, którego celem miało być podpisanie umowy. Trudno zatem uznać, aby odwołujący unikał podpisania umowy, skoro pozostawał w kontakcie z zamawiającym. Z pewnością odwołujący nie odmówił podpisania umowy, a nadto każdego dnia prowadził telefoniczne rozmowy z zamawiającym, co nie wypełnia przesłanki uchylania się od podpisania umowy. Należy dodać, że zamawiający nie wyznaczył odwołującemu ostatecznego terminu na podpisanie umowy, po którym uznałby, że umowa nie może zostać zawarta, a wręcz prowadził rozmowy z wykonawcą, stąd nie można jednoznacznie uznać, że odwołujący odmówił lub uchylał się od zawarcia umowy.”

Ponadto Izba wskazała, iż odwołujący złożył dowód w postaci podpisanej w dniu 10 stycznia 2023 r. umowy. Powyższe wskazuje na zamiar zawarcia umowy z zamawiającym.

„Powyżej przedstawione okoliczności wskazują, że odwołującemu zależało na zawarciu umowy z zamawiającym. Nie można uznać, aby unikał zawarcia umowy lub się uchylał, czy wręcz odmawiał jej zawarcia”.

„W ocenie Izby, aby uznać, że zachodzi przesłanka z art. 263 ustawy Prawo zamówień publicznych, okoliczność uchylania się wykonawcy od podpisania umowy powinna być jednoznaczna — np. gdy wykonawcy nie zależy na podpisaniu umowy, odmawia jej podpisania, dąży do tego, aby umowa nie została zawarta. W niniejszym postępowaniu nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Zatem nie można uznać, aby odwołujący uchylał się od podpisania umowy. Nie można zatem uznać, że została wypełniona przesłanka z art. 263 ustawy Prawo zamówień publicznych, dotycząca uchylania się wykonawcy od podpisania umowy.”

W związku z powyższym Izba uznała, że brak było podstawy do zastosowania art. 255 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, a więc do unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia. Zatem Izba uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia.

Analiza powyższej sprawy bezsprzecznie pokazuje, jaka sytuacja uchylaniem się od zawarcia umowy nie jest. Warto wskazać, iż nie tylko bezpośrednia odmowa podpisania umowy przez wykonawcę, ale również inne działania i zaniechania mogą świadczyć o uchylaniu się od zawarcia umowy. Jednak zgodnie z powyższym wyrokiem stały kontakt między zamawiającym i wykonawcą nie wskazuje na takie uchylanie. Należy jednak mieć na uwadze, iż jeśli zamawiający wyznaczy termin na podpisanie umowy a wykonawca nie stawi się lub nie podpisze umowy do wyznaczonego przez zamawiającego dnia i nie udzieli w związku z tym żądnych wyjaśnień zostanie to potraktowane jako uchylanie się od zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Artykuł Co Kio mówi na temat – uchylanie się od podpisania umowy. pochodzi z serwisu PressInfoMed.

Stan faktyczny

Jeden z zamawiających prowadził postępowanie o udzielenie zamienienia publicznego na rozbudowę drogi wojewódzkiej. Jednym z warunków udziału w postępowaniu było odpowiednie doświadczenie osób skierowanych do realizacji zamówienia – kierownik budowy miał posiadać opisane w dokumentacji postępowania doświadczenie.

Ofertę złożyło 2 wykonawców. Wykonawca, którego oferta otrzymała najwyższą ilość punktów został wezwany do złożenia podmiotowych środków dowodowych. Wskazany wykonawca uzupełnił wymagane dokumenty i w zakresie wykazu osób wskazał kierownika budowy oraz podał jego doświadczenie.

Zamawiający zweryfikował wskazane doświadczenie u zamawiających na rzecz których te roboty były wykonywane i  w zakresie jednej z nich nie zostały potwierdzone wymagania dotyczące omawianego doświadczenia kierownika budowy.

W związku z powyższym zamawiający wezwał wykonawcę zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp do uzupełnienia wykazu osób. Wskazany wykonawca uzupełnił wykaz osób wskazując na zupełnie inną osobę niż w poprzednim wykazie osób. Nowy wykaz osób został zweryfikowany przez zamawiającego i w konsekwencji zamawiający dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej.

W związku z taką decyzją zamawiającego drugi wykonawca wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej, zarzucając zamawiającemu naruszenie m. in.:

„1. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz pkt 7) ustawy PZP w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233; dalej: „znku”) i art. 14 ust. 1 znku oraz pkt 7.5.2. SWZ, a także art. 16 pkt 1 ustawy PZP, mające istotny wpływ na wynik Postępowania, przez ich niezastosowanie i zaniechanie odrzucenia oferty wybranego wykonawcy, która została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, polegającego na podaniu w celu przysporzenia korzyści majątkowej (tj. uzyskania zamówienia) wbrew prawu i dobrym obyczajom niezgodnych z prawdą informacji w wykazie osób złożonym zamawiającemu w Postępowaniu w sytuacji, gdy złożone w tym wykazie zapewnienia nie były zgodne z rzeczywistością, co zamawiający ustalił w toku Postępowania i czego wykonawca nie negowało w toku dalszej korespondencji z zamawiającym;

2. art. 128 ust. 1 ustawy PZP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na skierowaniu do wykonawcy wezwania w trybie przewidzianym tym przepisem do przedstawienia podmiotowych środków dowodowych w zakresie spełnienia warunku zdolności zawodowej personelu wykonawcy w odniesieniu do osoby kierownika budowy, w sytuacji gdy brak było podstaw do wystosowania takiego wezwania, gdyż uprzednio przedstawione podmiotowe środki dowodowe w zakresie ww. warunku nie były niekompletne, ani nie zawierały błędów, lecz zawierały informacje niezgodne z rzeczywistością, skutkiem czego nie podlegają one uzupełnieniu w trybie przewidzianym tym przepisem;
3. art. 16 pkt 1 i 2) ustawy PZP oraz art. 17 ust. 2 ustawy PZP w zw. z art. 239 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 3 ust. 1 znku oraz art. 14 ust. 1 znku, poprzez:

3.1. bezpodstawne dokonanie wyboru oferty wykonawcy, która to oferta nie jest ofertą najkorzystniejszą i została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji;

3.2. zaakceptowanie wbrew zasadom uczciwej konkurencji i równego traktowania, uzupełnienia przez wykonawcę wykazu osób, o nową osobę mającą pełnić funkcji kierownika budowy, która to zmiana miała zastąpić informacje/podmiotowe środki dowodowe niezgodnie z rzeczywistością, tym samym dopuszczenie w Postępowaniu do zastąpienia informacji nieprawdziwej prawdziwą, a przez to nierówne traktowanie wykonawców, brak zachowania zasady uczciwej konkurencji, przez co postępowanie straciło walor przejrzystości.”

Stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej

Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, „iż w pełni podziela pogląd zaprezentowany w wyroku KIO z dnia 21 stycznia 2022 r., KIO 5/22, w którym wskazano, że brak wskazania przez zamawiającego fakultatywnych podstaw wykluczenia związanych z wprowadzeniem zamawiającego w błąd, nie zwalnia zamawiającego z obowiązku należytej weryfikacji wszystkich oświadczeń składanych przez wykonawców w postępowaniu. Szczególne znaczenie w tym kontekście należy przypisać oświadczeniom, na podstawie których oceniana jest podmiotowa sytuacja wykonawcy oraz przedmiotowa zgodność jego oferty z określonymi przez zamawiającego wymaganiami, cechami lub kryteriami. Od tych oświadczeń bowiem w głównej mierze zależy wynik postępowania.

Sam brak ustanowienia w postępowaniu fakultatywnych przesłanek wykluczenia związanych z wprowadzeniem zamawiającego w błąd nie uniemożliwia odrzucenia oferty w sytuacji, gdy zachowanie danego wykonawcy spełnia przesłanki do uznania go za czyn nieuczciwej konkurencji. Nie można uznać, że jeżeli zamawiający nie zastrzegł fakultatywnych podstaw wykluczenia związanych z wprowadzeniem w błąd, to nie ma instrumentów prawnych, aby wyeliminować ofertę wykonawcy przekazującego nieprawdziwe informacji w celu uzyskania zamówienia.”

Izba wskazała, iż wykonawca składając pierwotnie dokument w postaci wykazu osób oświadczył nieprawdę, czego dowiódł zamawiający weryfikując wskazane inwestycje u zamawiających na rzecz których były realizowane. „Tym samym zdaniem Izby za wykazany uznać należy fakt, iż w pierwotnie złożonym wykazie osób wykonawca złożył nieprawdziwe oświadczenia dotyczące doświadczenia kierownika robót, które to oświadczenia miały na celu wykazanie spełniania warunków udziału w postępowaniu, mogły wprowadzić zamawiającego w błąd i miały bezpośredni wpływ na wynik postępowania przetargowego. Przy czym należy mieć na uwadze, że by można mówić o „wprowadzeniu w błąd” istotna jest treść przedstawionej zamawiającemu informacji i to, jaki skutek mogła ona wywołać w świadomości zamawiającego, niezależnie od tego, czy wprowadzenie w błąd rzeczywiście nastąpiło (tak też: Wyrok SO w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych z dnia 11 października 2021 r. XXIII Zs 80/21). Zdaniem Izby oświadczenie nieprawdy w celu uzyskania zamówienia jest czynem nieuczciwej konkurencji. Wykonawca, który oświadcza nieprawdę, dopuszcza się działania sprzecznego z dobrymi obyczajami. Co więcej – narusza także interes innych przedsiębiorców, którzy konkurując z nieuczciwym wykonawcą tracą szansę na uzyskanie zamówienia. W takiej sytuacji narażony jest również interes zamawiającego, który może udzielić zamówienia podmiotowi niemającemu odpowiednich kompetencji do jego zrealizowania. Spełniona jest więc dyspozycja art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy uznk.

Trudno przypuszczać by nieprawdziwe oświadczenie wykonawcy zostało złożone z innych względów niż próba celowego wprowadzenia w błąd zamawiającego lub z powodu rażącego niedopełnienia ciążących na nim obowiązków związanych z profesjonalnym charakterem jego działalności. Nie było bowiem podstaw by sądzić, iż błędnie interpretuje on treść warunków udziału w postępowaniu lub, że nieprawdziwe oświadczenie jest wynikiem omyłki.”

„W niniejszej sprawie odwołujący nie wykazał bezsprzecznie, że wykonawcy można przypisać celowe działanie. Zdaniem Izby można temu wykonawcy przypisać co najmniej rażące niedbalstwo, które jest jedną z postaci winy nieumyślnej. Tym samym nie będzie miał zastosowania art. 14 ustawy uznk.”

Co więcej Izba wskazała, iż zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający wzywa do złożenia/uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych, jeśli złożone są niekompletne lub zawierają błędy, a w opisanej sytuacji żadna ze wskazanych sytuacji nie miała miejsca. „Przekazanie w wykazie informacji nieprawdziwych nie jest równoznaczne z tym, że podmiotowy środek dowodowy zawiera błędy lub jest niekompletny. Za błędny należałoby uznać dokument, w którym np. wykonawca oświadcza, że legitymuje się określonym doświadczeniem, ale opis tego doświadczenia nie potwierdza spełniania warunku udziału w postępowaniu – jednak podawane informacje są zgodne z prawdą (po prostu wykonawca podał doświadczenie o zbyt małej wartości, zakresie lub z innych względów nieodpowiadające treści warunku udziału ewentualnie nie przedstawił w opisie doświadczenia wszystkich elementów pozwalających na jego zweryfikowanie pod kątem zgodności z warunkiem). W takiej sytuacji zasadnym jest skorzystanie z dyspozycji art. 128 ustawy Pzp i wezwanie wykonawcy do uzupełnienia dokumentów.”

„Podkreślić należy, że gdyby zamawiający nie skorzystał z dyspozycji art. 128 ust. 5 ustawy Pzp i nie uzyskał odpowiednich informacji od innych zamawiających, wykonawca uzyskałby zamówienie na podstawie nieprawdziwych informacji przedłożonych w wykazie doświadczenia. Dlatego zamawiający, który mówiąc krótko, „przyłapał” Przystępującego na oświadczeniu nieprawdy nie powinien był wzywać go do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych, które nie były obarczone błędem ani nie były niekompletne. Podanie informacji, które mijają się z rzeczywistością nie stanowi błędu, lecz jest po prostu oświadczeniem nieprawdy, z nastawieniem na wprowadzenie zamawiającego w błąd i uzyskanie zamówienia. Tym samym tzw. druga szansa, o której mówi art. 128 nie przysługuje.”

W związku z powyższym Izba uwzględniła odwołanie w zakresie wskazanych wyżej zarzutów.

Analiza powyższego wyroku jednoznacznie wskazuje, iż w zamówieniach publicznych nie ma miejsca na kłamstwa i poświadczanie nieprawdy. Zamawiający po stwierdzeniu, iż podmiotowy środek dowodowy zawiera nieprawdziwe informacje powinien od razu odrzucić ofertę, nie ma tu mowy o „drugiej szansie”, o jakiej mówi art. 128 ust. 1 ustawy Pzp.

Wykonawca przygotowując ofertę, czy też podmiotowe środki dowodowe, które zawierają dane „osób trzecich”- w tym przypadku było to doświadczenie kierownika budowy, powinien przed przekazaniem ich zamawiającemu samodzielnie zweryfikować prawidłowość wskazanych informacji tak, aby uniknąć w przyszłości opisanych wyżej sankcji.

Artykuł Co Kio mówi na temat – nieprawdziwe informacje a wezwanie z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp pochodzi z serwisu PressInfoMed.

Należy pamiętać jednak, iż w odniesieniu do warunku dotyczącego wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia wykonawca może polegać na zdolnościach podmiotów udostepniających zasoby tylko pod warunkiem, iż podmioty te wykonają roboty budowlane lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane.

Wykonawca, który powołuje się na zdolności innych podmiotów, składa wraz z ofertą zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów na potrzeby realizacji danego zamówienia lub inny podmiotowy środek dowodowy potwierdzający, że wykonawca realizując zamówienie, będzie dysponował niezbędnymi zasobami tych podmiotów. Zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby ma potwierdzać, że stosunek łączący wykonawcę z podmiotami udostępniającymi zasoby gwarantuje rzeczywisty dostęp do tych zasobów oraz określa w szczególności:

1) zakres dostępnych wykonawcy zasobów podmiotu udostępniającego zasoby;

2) sposób i okres udostępnienia wykonawcy i wykorzystania przez niego zasobów podmiotu udostępniającego te zasoby przy wykonywaniu zamówienia;

3) czy i w jakim zakresie podmiot udostępniający zasoby, na zdolnościach którego wykonawca polega w odniesieniu do warunków udziału w postępowaniu dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia, zrealizuje roboty budowlane lub usługi, których wskazane zdolności dotyczą.

Coraz częściej można spotkać się z postępowaniami, gdzie oferty składają wykonawcy właśnie powołujący się na zasobu podmiotu trzeciego. Krajowa Izba Odwoławcza niejednokrotnie wypowiadała się z kwestii zobowiązania podmiotu trzeciego oraz jego treści. Poniżej przeanalizowany zostanie wyrok KIO o sygn. akt KIO 1885/24, gdzie Izba wskazuje, iż treść zobowiązania o udostępnieniu zasobów musi być czytana łącznie z innymi dokumentami składanymi przez wykonawcę w postępowaniu.

Stan faktyczny

Zamawiający prowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na modernizację jednego ze swoich budynków, którego wartość szacunkowa nie przekraczała progów unijnych.

Jeden z wykonawców, który złożył ofertę w przedmiotowym postępowaniu, oświadczył w niej, iż w celu spełnienia warunku dotyczącego wymaganego doświadczenia będzie polegał na zasobach podmiotu trzeciego. Wraz z ofertą nie złożył jednak ani zobowiązania podmiotu trzeciego do oddania zasobów ani wstępnych oświadczeń tego podmiotu dotyczących braku podstaw wykluczenia. W związku z powyższym zamawiający wezwał go do uzupełnienia zobowiązania oraz oświadczeń dotyczących podmiotu udostępniającego.

W odpowiedzi wykonawca przekazał zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby, z którego wynikało, że: „Podmiot trzeci obowiązuje się do oddania niezbędnych zasobów: Zdolności techniczne lub/i zawodowe: wiedza i doświadczenie w wykonaniu co najmniej jednej roboty budowlanej, która polegała na budowie, przebudowie, rozbudowie, remoncie, modernizacji budynku na kwotę min. 3 000 000,00 zł (słownie: trzy miliony złotych 00/100) w ramach jednej roboty budowlanej (zamówienia, kontraktu, umowy), co zostało udokumentowane dowodami potwierdzającymi, że ta robota budowlana została wykonana w sposób należyty”

Do zobowiązania dołączona została referencja potwierdzająca, że podmiot udostępniający zasoby był wykonawcą udostępnianych zasobów oraz wskazane zostały szczegółowo wykonane przez niego roboty budowlane oraz ich wartość.

Zamawiający nie zaakceptował uzupełnionego zobowiązania i odrzucił ofertę wskazanego wykonawcy z postępowania. „Uzasadniając swoją decyzję o odrzuceniu oferty odwołującego, zamawiający wskazał, iż zobowiązanie nie precyzowało w jakim zakresie zostaną udostępnione zasoby, oraz, że nie jest wystarczające przepisanie treści warunku, pomimo załączenia referencji, w których zawarto nie tylko nazwę zrealizowanego zadania, ale wszystkie informacje pozwalające na potwierdzenie, że doświadczenie podmiotu trzeciego jest wystarczające dla potwierdzenia spełniania warunku udziału w postępowaniu, oraz że przedłożone zobowiązanie podmiotu trzeciego w żaden sposób nie wskazuje na konkretne deklaracje lub zobowiązania, nie odnoszą się konkretnie do przedmiotowego postępowania, a ich ogólny charakter umożliwia ich przedłożenie w każdym postępowaniu, zawierającym tożsamy warunek udziału w postępowaniu. Zamawiający wskazał, że powinien uzyskać jednoznaczną wiedzę dotyczącą zakresu, w jakich realizacja zamówienia będzie odbywała się przy udziale zasobu podmiotu trzeciego, oraz że zamawiający nie uzyskał szczegółowej wiedzy dotyczącej obszarów w jakich realizacja zamówienia będzie się odbywała przy udziale zasobów podmiotu trzeciego, co umożliwiałoby zamawiającemu egzekwowanie poprawnej realizacji zamówienia, zgodnie z deklarowanym przez wykonawcę zobowiązaniem innego podmiotu. (…) W opinii zamawiającego zobowiązanie podmiotu trzeciego winno zawierać konkretne zachowania zasobu udostępniającego zasoby, na przykład poprzez oddanie konkretnych narzędzi, urządzeń lub sprzętu, skorzystanie z konkretnego personelu zatrudnionego przez podmiot trzeci lub samo wskazanie dokładnych przykładów wiedzy, jaką będzie podmiot trzeci przekazywał wykonawcy.”

Na koniec uzasadnienia faktycznego zamawiający wskazał, że (…) „wobec całokształtu zachowania wykonawcy i składanych przez niego dokumentów uznaje, iż wykonawca nie spełnia warunków udziału, a udział podmiotu trzeciego jest jedynie pozorny w celu spełnienia postawionego przez zamawiającego warunku i uzyskania zamówienia.”

Wykonawca, którego oferta została odrzucona wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej zarzucając zamawiającemu „naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 16 pkt 3 ustawy PZP, art. 8 ust. 1 w zw. z art. 65 § 1 KC poprzez odrzucenie oferty odwołującego z powodu braku spełniania warunków udziału w postępowaniu poprzez dokonanie błędnej oceny zobowiązania podmiotu trzeciego i uznanie, że nie wynika z niego zakres udostępnionych zasobów i zakres udziału podmiotu trzeciego w realizacji zamówienia oraz, że jego treść budzi wątpliwości co do realności udostępnienia zasobów.”

Stanowisko Izby

Izba zauważyła, iż w przedmiotowej sprawie zamawiający odrzucił ofertę na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy Pzp – „oferta została złożona przez wykonawcę, niespełniającego warunku udziału w postępowaniu”. W całej dokumentacji postępowania Izba nie znalazła podstawy prawnej i faktycznej na jakiej zamawiający stwierdził powyższe. Zamawiający miał obowiązek dokonania oceny podmiotu udostępniającego swoje zasoby pod kątem spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Z odpowiedzi na odwołanie zamawiającego wynika, że warunek został przez ten podmiot spełniony, ale z niewiadomych przyczyn zamawiający uznał, że czynność ta była jedynie pozorna. Zamawiający nie wykazał na czym ta rzekoma pozorność miała polegać i na jakiej podstawie stwierdził, że wykonawca (odwołujący) nie spełnia warunku udziału w postępowaniu.

„W ocenie Izby, treść zobowiązania o udostępnieniu zasobów musi być czytana łącznie z innymi dokumentami i oświadczeniami składanymi w postępowaniu przez wykonawcę (w tym referencje), gdyż przemawia za tym prawidłowa wykładnia oświadczenia woli dokonana na podstawie przepisu art. 65 § 1 KC.

Zdaniem Izby ze zobowiązania wynika zakres udostępnionych zasobów, czas ich wykorzystania jak i forma współpracy. Udostępniający swoje zasoby wykonawca wprost bowiem wskazał, że w zakresie zdolności technicznych i zawodowych, na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu udostępnia wykonawcy swoją wiedzę i doświadczenie w wykonaniu co najmniej jednej roboty budowlanej, która polegała na budowie, przebudowie, rozbudowie, remoncie, modernizacji budynku na kwotę min. 3 000 000,00 zł (słownie: trzy miliony złotych 00/100) w ramach jednej roboty budowlanej (zamówienia, kontraktu, umowy), co zostało udokumentowane dowodami potwierdzającymi, że ta robota budowlana została wykonana w sposób należyty – zostały złożone referencje.

Następnie podmiot udostępniający swoje zasoby oświadczył, w zakresie sposobu i okresu wykorzystania udostępnionych zasobów, iż będzie brał czynny udział jako podwykonawca przy wykonaniu robót budowlanych w ramach przedmiotowego zadania inwestycyjnego – przez cały okres realizacji zamówienia, w pełnym zakresie zamówienia.

Wykonawca ten (podmiot udostępniający) oświadczył również, że zrealizuje roboty budowlane, których wskazane zdolności dotyczą. Przyjmując zatem zakres prac przewidzianych do zrealizowania, działając w oparciu o referencje, które precyzują rodzaje prac wykonanych przez tego wykonawcę należy przyjąć, iż będzie on wykonywał wszystkie prace związane z przedmiotem zamówienia. W tym miejscu wskazać należy, że zamawiający nie ograniczył rodzaju prac do samodzielnego wykonania przez wykonawcę.

Oznacza to, że podmiot udostępniający swoje zasoby będzie wykonywał pełny zakres przedmiotu zamówienia jako podwykonawca, przez cały okres trwania zadania inwestycyjnego.”

Powyższe ustalenia prowadzą zatem do wniosku, że działanie zamawiającego nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach ustawy Pzp, a wszelkiego rodzaju „domysły” zamawiającego względem pozorności działań wykonawcy należało uznać za niezasadne i nie poparte żadnymi dowodami.

W ocenie Izby, stanowisko zamawiającego wyrażone w odpowiedzi na odwołanie „świadczy o tym, że podstawą odrzucenia oferty odwołującego był „całokształt okoliczności”, nie zaś treść samego zobowiązania. Zamawiający oceniał zobowiązania w świetle „całokształtu okoliczności” i doszedł do przekonania – wbrew treści dokumentów – że mimo jednoznacznego zobowiązania podmiotu trzeciego do udostępnienia określonych zasobów i wykonania zamówienia w zakresie odpowiadającym udostępnionym zasobom – wykonawca nie spełnia warunków udziału w postępowaniu.”

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są zasadne, zatem Izba uwzględnia odwołanie.

Należy zauważyć, iż w analizowanym odwołaniu Izba jednoznacznie wskazała, iż treść zobowiązania o udostępnieniu zasobów musi być czytana łącznie z innymi dokumentami i oświadczeniami składanymi w postępowaniu przez wykonawcę. Oczywiście z treści zobowiązania musi wynikać jednoznacznie, że określony zasób zostanie realnie udostępniony a wykonawca będzie faktycznie dysponował zasobami podmiotu trzeciego.

Artykuł Co Kio mówi na temat – treść zobowiązania podmiotu udostępniającego zasoby pochodzi z serwisu PressInfoMed.

Krajowa Izba Odwoławcza niejednokrotnie opiniowała w tym temacie. Poniżej jeden z wyroków KIO o sygn. akt 802/24, gdzie Izba wprost wskazuje co należy kwalifikować jako czyn nieuczciwej konkurencji oraz jak w takiej sytuacji powinien zachować się zamawiający.

Stan faktyczny

Jeden z zamawiających prowadził postępowanie na „Przebudowę przepompowni ścieków na terenie swojej gminy” w trybie podstawowym. Jednym z warunków udziału w postępowaniu był warunek dotyczący zdolności technicznej lub zawodowej, zgodnie z którym „Wykonawca udowodni iż w okresie pięciu lat przed terminem składania ofert, a jeżeli okres działalności jest krótszy w tym okresie wykonał jedno zamówienie polegające na budowie, przebudowie, renowacji jednej przepompowni ścieków o wartości minimum 100 000,00 zł brutto (sto tysięcy złotych) oraz przedstawi dokumenty że zamówienie to zostało wykonane należycie. Zamawiający również jako spełnienie warunku zdolności technicznej uznaje wykonanie przepompowni ścieków na zadaniach sieci kanalizacji sanitarnej pod warunkiem że wartość robót budowlanych jednej przepompowni wyniesie min. 100 000,00 zł brutto.”

Po zbadaniu złożonych ofert zamawiający wezwał wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona do złożenia podmiotowych środków dowodowych. Wykonawca w odpowiedzi na wezwanie złożył m.in. wykaz robót, w którym wskazał na „realizację w prac na rzecz Eko-Różanka w okresie 26 maja – 30 września 2023 r. W opisie wykonanych prac stwierdzono, że obejmowały one: „Remont stalowej konstrukcji przepompowni poprzez montaż nowego zbiornika pompowni z PEHD; Wymiana pomp (po modernizacji 2 szt.), orurowania, armatury; montaż nowych podestów i drabin; Wymiana lub uzupełnienie pozostałego wyposażenia w istniejącym zbiorniku; Wymiana szafki zasilająco sterującej z wyposażeniem”, zaś ich łączna wartość wyniosła 118.978,67 zł brutto”. Wykaz robót nie wskazywał jednocześnie – wbrew treści wezwania zamawiającego – miejsca wykonania tych prac. Wykonawca przedstawił także referencje wystawione przez Eko-Różanka, w których potwierdzono ten sam zakres prac, termin realizacji i wynagrodzenie. Jednocześnie referencje także nie wskazywały miejsca ich wykonania.

W związku z powyższym zamawiający na podstawie art. 128 ust. 4 p.z.p. wezwał wykonawcę do złożenia wyjaśnień oraz dokumentów potwierdzających dokładne miejsce realizacji prac na rzecz Eko-Różanka. Wykonawca udzielił wyjaśnień, gdzie wskazał konkretny numer działki w gminie oraz załączył protokół zdawczo-odbiorczy z tej realizacji.

Na podstawie tych dokumentów zamawiający uznał, że wykonawca spełnia warunek udziału w postępowaniu i dokonał wybory jego oferty jako najkorzystniejszej.

Jeden z wykonawców wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej w którym zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1. „art. 226 ust. 1 pkt 7 PZP w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej jako „UZNK”) poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy jako złożonej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na rozpowszechnianiu nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o wykonawcy jako przedsiębiorcy w zakresie posiadanego doświadczenia;

ewentualnie, lecz jedynie w przypadku nieuwzględnienia przez Izbę zarzutu z pkt 1, zarzucam również naruszenie:

2. 128 ust. 1 w zw. z art. 266 PZP poprzez zaniechanie wezwania wykonawcy do uzupełnienia Wykazu robót poprzez wskazanie zamówienia potwierdzającego spełnianie warunku wraz ze złożeniem dowodów potwierdzających należyte wykonanie takiego zamówienia w sytuacji, gdy: treść wykazu robót i referencji dotyczących zamówienia dotychczas wskazanego przez wykonawcę nie potwierdza spełnienia warunku, w tym nie wskazuje miejsca wykonania prac oraz wartości prac związanych z budową lub przebudową przepompowni oraz zachodzą istotne wątpliwości co do tego, czy zakres prac wskazanych w referencjach w ogóle został wykonany;„

Stanowisko Izby

Odwołujący w odwołaniu wskazał argumenty przemawiające za faktem, iż wybrany wykonawca nie wykonał wskazanych w wykazie robót. „Obiekty takie jak przepompownie ścieków muszą zostać zgłoszone do eksploatacji właściwemu organowi i w rezultacie są ujęte w odpowiednich zbiorach informacji, tj. ewidencja gruntów i budynków czy uzbrojenia terenu. Ponadto wymagają pozwoleń środowiskowych, pozwoleń budowlanych czy zgłoszeń. Informacje te są następnie publicznie dostępne w Geoportalu. Jednakże pomimo zakończenia prac we wrześniu 2023 r. (czyli ponad 5 miesięcy temu) przepompownia rzekomo na ww. działce wciąż nie jest ujawniona w tym systemie. (tak wydruk z Geoportalu).Co więcej odwołujący dokonał inspekcji nieruchomości Wykonane oględziny potwierdziły, że na terenie działki ani w jej sąsiedztwie nie znajduje się żaden obiekt, który mógłby być uznany za przepompownię ścieków. Przepompownia ścieków to charakterystyczny obiekt, który składa się m.in. ze zbiornika pionowego (z możliwością wejścia w celu naprawy elementów wyposażenia), pompy i kolan sprzęgających, kompletu armatury (zasuwy odcinające, zawory zwrotne), pionów tłocznych, prowadnic pomp czy układu sterowania, co obrazują poglądowe zdjęcia i schemat wskazany w odwołaniu.”

Izba zauważyła, iż ustalenia odwołującego jednoznacznie potwierdzają, że prace wskazane przez wykonawcę, którego oferta została uznana jako najkorzystniejsza w rzeczywistości nie zostały wykonane, wobec czego treść referencji nie odpowiada prawdzie, zaś wygrywający wykonawca wprowadził zamawiającego w błąd w omawianej kwestii.

Mając na uwadze powyższe Izba stwierdziła, że przekazanie przez wykonawcę nieprawdziwych informacji dotyczących spełnienia warunku udziału w postępowaniu, w celu uzyskania zamówienia, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. W związku z powyższym Izba uwzględniła zarzut 1 wskazany w odwołaniu.

„Zgodnie z art. 3 ust. 1 z.n.k. czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Wypada podkreślić, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2009 r. sygn. akt: II CSK 44/09, norma ta może stanowić samodzielną podstawę uznania określonego zachowania za czyn nieuczciwej konkurencji (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt: II CSK 191/10). Omawiany przepis oddziela zachowania dozwolone w obrocie gospodarczym w ramach swobody konkurowania, od zachowań niedozwolonych z powodu ich sprzeczności z prawem lub dobrymi obyczajami. Zatem wytycza granice swobody prowadzenia działalności gospodarczej i konkurowania pomiędzy przedsiębiorcami. Za naruszenie prawa należy uznać czyn nieuczciwej konkurencji, jeżeli dzięki temu naruszeniu dopuszczający się go przedsiębiorca uzyskuje korzyści w sferze gospodarczej – w szczególności, jeżeli wykonawca uzyskuje przewagę nad konkurentami, w następstwie czego zaczyna zagrażać ich interesom. Natomiast zakaz naruszania dobrych obyczajów chroni przede wszystkim uczciwość we współzawodnictwie na rynku towarów i usług, czyli rzetelność w konkurencji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt: III APa 28/14). Istotnym jest również, aby działanie wykonawcy, stojące w sprzeczności z prawem lub z dobrymi obyczajami, powodowało powstanie stanu zagrożenia, albo naruszenia interesu prawnego osób trzecich – innego przedsiębiorcy, czy zamawiającego, a także winien istnieć związek pomiędzy naruszeniem (powstaniem stanu zagrożenia), a zasługującym na ochronę interesem uczestnika rynku zamówień publicznych.

Wykonawca, który oświadcza nieprawdę celem potwierdzenia spełniania wymagań postępowania dopuszcza się działania sprzecznego z dobrymi obyczajami, które wymagają kierowania się prawdą. Działanie takie narusza interes innych przedsiębiorców, którzy konkurując z nierzetelnym wykonawcą tracą szansę na uczciwe uzyskanie zamówienia. W takiej sytuacji narażony jest również interes zamawiającego, który wybrał do realizacji zamówienia wykonawcę, który nie posiada odpowiednich zdolności i kompetencji do jego zrealizowania. Zatem w ocenie Izby ustalony stan rzeczy należy także kwalifikować jako delikt wskazany w art. 3 ust. 1 z.n.k., co powoduje, że w postępowaniu doszło do naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 p.z.p. w zw. z art. 3 ust. 1 z.n.k.”

(…)”Nierzetelnego wykonawcę, który wprowadził zamawiającego w błąd, należy wyeliminować z postępowania. Wykonawca „złapany za rękę” nie może dostać szansy podjęcia działań naprawczych, co byłoby sprzeczne z zasadami generalnymi p.z.p. – zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji niedającej się pogodzić z celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jakim jest wybór rzetelnego wykonawcy, w której wykonawca mógłby bezkarnie przedstawiać informacje wprowadzające w błąd, licząc na to, że nawet jeśli zamawiający posiądzie wiedzę, że został okłamany, to i tak będzie zobligowany do wezwania do uzupełnienia doświadczenia. Taka sytuacja byłaby nieakceptowalna z perspektywy całego systemu zamówień publicznych, oznaczałaby ona wręcz przyzwolenie na podawanie przez wykonawców nieprawdziwych informacji.”

W powyższym wyroku Izba jednoznacznie wskazuje, że oświadczenie przez wykonawcę nieprawdy celem spełnienia wymagań postępowania narusza interes innych przedsiębiorców, którzy konkurując z nierzetelnym wykonawcą tracą szansę na uczciwe uzyskanie zamówienia. Takie postępowanie wykonawcy narusza również interes zamawiającego, który wybrał do realizacji zamówienia wykonawcę, który nie posiada odpowiednich kompetencji do jego realizacji. W związku z powyższym taki czyn wykonawcy należy traktować jako czyn nieuczciwej konkurencji, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ofertę takiego wykonawcy odrzucić z postępowania przetargowego.

Artykuł Co KIO mówi na temat – czyn nieuczciwej konkurencji pochodzi z serwisu PressInfoMed.

Stan faktyczny

Jeden z zamawiających prowadził postępowania w trybie podstawowym bez negocjacji pn. „Zakup licencji Oracle Database 19c wraz z migracją bazy danych”.

Zamawiający określił warunek udziału w tym postępowaniu dotyczący zadania nr 2, w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej, wskazując m.in., że za minimalny poziom zdolności uznane zostanie, wykazanie przez wykonawcę, że skieruje do realizacji zadania co najmniej jednego inżyniera posiadającego certyfikat: Oracle Database Administration 2OL9 Certified Professional. Zamawiający nie określił żadnych podmiotowych środków dowodowych, których będzie wymagał w celu wykazania spełnienia tego warunku. W dokumentacji postepowania wskazał jedynie, że „Wykonawca dołącza do oferty oświadczenie (o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp) o niepodleganiu wykluczeniu oraz spełnianiu warunków udziału w postępowaniu w zakresie wskazanym w rozdziale II podrozdziałach 7 i 8 SWZ. Oświadczenie to stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu, na dzień składania ofert, tymczasowo zastępujący wymagane podmiotowe środki dowodowe wskazane w rozdziale II podrozdziale 9 pkt 9.1.2 SWZ.”

W dokumentacji postępowania zamawiający ustalił, że wraz z ofertą wykonawca ma złożyć przedmiotowe środki dowodowe w postaci aktualnego/ch certyfikatu/ów lnżyniera/ów Oracle Database Administration 2OL9 Certified Professional – dotyczy Zadania nr 2 (kryterium 2). Jednocześnie wskazując, że nie przewiduje uzupełnienia przedmiotowych środków dowodowych.

Jeden z wykonawców wraz z ofertą złożył 3 certyfikaty Inżynierów Oracle Database Administration 2019 Certified Professional. Certyfikaty zostały złożone w formie, w jakiej zostały one uzyskane z Oracle University tj. w formie dokumentów elektronicznych, na których widnieje faksymile podpisu przedstawiciela firmy Oracle, bez opatrywania ich dodatkowo podpisem (tak elektronicznym jak i odręcznym) osób uprawnionych do reprezentacji wykonawcy.

Zamawiający odrzucił ofertę tego wykonawcy z przedmiotowego postępowania w zakresie zadania 2, uzasadniając swoją decyzję w sposób następujący: „W dniu 03.01.2O24 r. o godzinie 9:30 zamawiający dokonał otwarcia. Zamawiający w zakresie zadania nr 2 wymagał spełnienia warunku udziału w postępowaniu w postaci dołączenia do oferty przedmiotowych środków dowodowych jakimi są: aktualne certyfikat/y inżyniera/ów Oracle Database Administration 2OL9 Certified Professional. Wykonawca RSP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością składając ofertę do postępowania w zakresie zadania nr 2 złożył wymagane certyfikaty nieopatrzone podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Zamawiający sprawdzając ofertę dokonał weryfikacji podpisów elektronicznych za pomocą przewidzianych do tej czynności trzech aplikacji weryfikujących podpisy i żaden z nich nie potwierdził ich prawidłowości. Zamawiający nie przewidział uzupełnienia przedmiotowych środków dowodowych. W związku z powyższym zamawiający podjął decyzję o odrzuceniu ww. oferty wykonawcy.”

Odrzucony wykonawca wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, w którym zarzucił zamawiającemu m. in. naruszenie przepisów:

„1. art. 226 ust. 1 pkt 2b i 2c Pzp w zw. z art. 266 Pzp w zw. z § 6 ust. 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie poprzez odrzucenie oferty Odwołującego pomimo, że Odwołujący spełnia warunki udziału w postępowaniu oraz w przewidzianym terminie złożył wszelkie wymagane dokumenty, w tym certyfikaty Inżynierów Oracle Database Administration 2019 Certified Professional w odpowiedniej formie tj. przekazał zamawiającemu ww. certyfikaty wystawione jako dokumenty elektroniczne w formie, w jakiej uzyskał je od wystawcy, ewentualnie,

2. art. 226 ust. 1 pkt 2b i 2c Pzp w zw. z § 9 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (dalej jako: „Rozporządzenie ws. dokumentów”) w zw. z art. 106 ust. 1 Pzp w zw. z art. 266 Pzp poprzez odrzucenie oferty Odwołującego z uwagi na nieopatrzenie certyfikatów Inżynierów Oracle Database Administration 2019 Certified Professional podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, w sytuacji gdy zamawiający żądał tych certyfikatów wyłącznie jako przedmiotowych środków dowodowych na potrzeby kryterium oceny ofert, a nie jako dokumentów podmiotowych potwierdzających spełnianie warunku udziału w postępowaniu, co potwierdza nie tylko brzmienie Specyfikacji Warunków Zamówienia, ale również § 9 Rozporządzenia w sprawie dokumentów, gdyż ww. certyfikaty nie zostały wymienione w katalogu dokumentów, których zamawiający może żądać w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu dot. zdolności technicznej lub zawodowej, wobec tego konsekwencją złożenia certyfikatów w niewłaściwej formie mogłoby być co najwyżej nieprzyznanie Odwołującemu punktów w kryterium, o którym mowa w rozdz. III ust. 4.1. dla Zadania 2, poz. 2 tabeli – „Wyznaczenie do pracy inżyniera posiadającego certyfikat: Oracle Database Administration 2019 Certified Professional”, a nie odrzucenie oferty,”

Stanowisko Izby

Izba analizując treść odrzucenia oferty odwołującego z przedmiotowego postępowania podkreśliła, iż jedyną przyczyną, którą zamawiający ujął w odrzuceniu było złożenie nieopatrzonych podpisem zaufanym lub podpisem osobistym wymaganych certyfikatów.

Izba nie podzieliła w tym zakresie stanowiska zamawiającego. „Jak bowiem wynika z załączonych do oferty Odwołującego certyfikatów, zostały one wystawione w postaci dokumentu elektronicznego, na których widnieje faksymile podpisu przedstawiciela firmy Oracle. Jak natomiast wynika z § 6 ust. 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie „w przypadku gdy podmiotowe środki dowodowe, przedmiotowe środki dowodowe, inne dokumenty, w tym dokumenty, o których mowa w art. 94 ust. 2 ustawy, lub dokumenty potwierdzające umocowanie do reprezentowania odpowiednio wykonawcy, wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego, podmiotu udostępniającego zasoby na zasadach określonych w art. 118 ustawy lub podwykonawcy niebędącego podmiotem udostępniającym zasoby na takich zasadach, zwane dalej „dokumentami potwierdzającymi umocowanie do reprezentowania”, zostały wystawione przez upoważnione podmioty inne niż wykonawca, wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia, podmiot udostępniający zasoby lub podwykonawca, zwane dalej „upoważnionymi podmiotami”, jako dokument elektroniczny, przekazuje się ten dokument.”. Skoro więc Odwołujący złożył wraz z ofertą wymagane certyfikaty w formie elektronicznej, brak było podstaw prawnych do żądania ich osobistego podpisania przez odwołującego.”

Izba wskazała również, że z treści SWZ nie wynikał obowiązek podpisania certyfikatów podpisem zaufanym bądź osobistym wykonawcy. W zapisach SWZ zamawiający wskazał jedynie na obowiązek złożenia tych dokumentów wraz z ofertą, nie określając żadnych dodatkowych wymogów w tym zakresie, jak uczynił to np. w odniesieniu do innych dokumentów np. pełnomocnictwa.

„Ani z przepisów Pzp ani z zapisów SWZ nie wynikał obowiązek podpisania dokumentów wystawionych w formie elektronicznej, zatem brak było podstaw do odrzucenia oferty odwołującego. Podkreślić należy, że treść warunku powinna być rozumiana i interpretowana zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Jakakolwiek zmiana treści warunku, przyjęcie odmiennej interpretacji treści warunku (niż wynika to z jego literalnego brzmienia) po upływie terminu składania ofert jest niedopuszczalne.”

Ponadto należy również zauważyć, iż z zapisów SWZ wynika, iż zamawiający żądał przedmiotowych środków dowodowych w ramach kryterium oceny ofert, nie zaś na potwierdzenie spełnienia warunku. Dlatego też Izba uznała, że nie zaistniała możliwość odrzucenia oferty odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b i c Pzp, a więc odwołanie podlegało uwzględnieniu.

Reasumując, składając wraz z ofertą przedmiotowe środki dowodowe należy przeanalizować zarówno zapisy SWZ w tym temacie jak również zapisy przywołanego wyżej rozporządzenia. Jeśli zapisy SWZ nie wskazują na szczególny sposób sporządzenia i przekazania tych dokumentów zamawiającemu należy sporządzić je oraz przekazać w sposób opisany przez ustawodawcę. Warto również wspomnieć, iż złożenie przedmiotowych środków dowodowych wraz z ofertą w niewłaściwej formie może być podstawą odrzucenia oferty z postępowania przetargowego, jeśli w dokumentach nie została zastrzeżona możliwość uzupełnienia tych dokumentów, jednak na podstawie zupełnie innego artykułu niż ten, który został zastosowany w niniejszej sprawie.

Artykuł Co mówi KIO na temat – forma złożenia przedmiotowych środków dowodowych pochodzi z serwisu PressInfoMed.